
May 29, 2026
ในการเลือกมอเตอร์ไฟฟ้าหรือมอเตอร์เกียร์สำหรับงานอุตสาหกรรม หลายคนมักให้ความสำคัญกับกำลังมอเตอร์ (kW / HP) หรืออัตราทดเกียร์ (Gear Ratio) เป็นหลัก แต่จริงๆ แล้ว “Pole (P)” หรือจำนวนขั้วแม่เหล็กของมอเตอร์ เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความเร็วรอบ Torque และประสิทธิภาพของระบบส่งกำลังทั้งหมด
หากเลือก Pole ไม่เหมาะสม อาจทำให้:
รอบมอเตอร์ไม่ตรงกับงาน
Torque ไม่เพียงพอ
เกียร์ทดรอบร้อนผิดปกติ
มอเตอร์กินกระแสสูง
ระบบส่งกำลังสึกหรอเร็ว
อายุการใช้งานของมอเตอร์เกียร์สั้นลง
บทความนี้จะอธิบายว่า Pole (P) ของมอเตอร์ คืออะไร พร้อมเปรียบเทียบมอเตอร์ 2P / 4P / 6P / 8P แบบเข้าใจง่าย เพื่อช่วยให้เลือกมอเตอร์เกียร์และเกียร์ทดรอบได้เหมาะกับงานอุตสาหกรรมมากที่สุด
Pole หรือ P คือ “จำนวนขั้วแม่เหล็ก” ภายในมอเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งจำนวน Pole จะเป็นตัวกำหนดความเร็วรอบของมอเตอร์โดยตรง
หลักการทำงานแบบง่ายๆ คือ:
Pole น้อย → รอบสูง
Pole มาก → รอบต่ำ แต่ Torque สูงขึ้น
ดังนั้นการเลือกจำนวน Pole จึงมีผลต่อ:
ความเร็วรอบของมอเตอร์
แรงบิด (Torque)
การเลือกเกียร์ทดรอบ
ประสิทธิภาพของเครื่องจักร
อายุการใช้งานของระบบส่งกำลัง
ความเร็วสนามแม่เหล็กของมอเตอร์ (Synchronous Speed) สามารถคำนวณได้จากสูตร:
[
NS = \frac{120 \times f}{P}
]
โดยที่:
NS = ความเร็วสนามแม่เหล็ก (rpm)
f = ความถี่ไฟฟ้า (50Hz / 60Hz)
P = จำนวน Pole
ประเทศไทยใช้ไฟฟ้า 50Hz ดังนั้นรอบมอเตอร์โดยประมาณจะเป็นดังนี้:
หมายเหตุ: รอบใช้งานจริงอาจต่ำกว่าค่าทฤษฎีเล็กน้อย เนื่องจากค่า Slip ของมอเตอร์

เมื่อจำนวน Pole มากขึ้น สนามแม่เหล็กภายในมอเตอร์จะมีจำนวนขั้วมากขึ้น ทำให้มอเตอร์สามารถสร้างแรงบิด (Torque) ได้มากขึ้น
ข้อดีของมอเตอร์ Pole สูง:
รองรับโหลดหนักได้ดี
ออกตัวเครื่องจักรได้ง่าย
ลดแรงกระชาก
เดินเรียบมากขึ้น
ลดความเค้นสะสมในระบบส่งกำลัง
ช่วยยืดอายุการใช้งานเกียร์ทดรอบ
จึงนิยมใช้มอเตอร์ 6P และ 8P กับงานอุตสาหกรรมโหลดหนัก เช่น:
เครื่องกวน (Mixer)
Conveyor โหลดหนัก
ระบบลำเลียง
เครื่องจักร Heavy Duty
ระบบส่งกำลังต่อเนื่อง
การเลือก Pole ของมอเตอร์ มีผลโดยตรงต่อการคำนวณอัตราทดเกียร์ (Gear Ratio)
ตัวอย่าง:
หากต้องการรอบ Output ต่ำมาก
แต่ใช้มอเตอร์ 2P ที่รอบสูงเกินไป
จะทำให้:
ต้องใช้อัตราทดเกียร์สูง
เกียร์ทำงานหนัก
เกิดความร้อนสะสม
Torque สูญเสียมากขึ้น
แต่หากเลือกมอเตอร์ 6P หรือ 8P ตั้งแต่ต้น:
สามารถใช้ Ratio ต่ำลง
ลดภาระของเกียร์ทดรอบ
เพิ่มประสิทธิภาพระบบส่งกำลัง
ช่วยลด Downtime ในระยะยาว
❌ รอบมอเตอร์ไม่ตรงกับการใช้งาน
❌ Torque ไม่เพียงพอ
❌ มอเตอร์กินกระแสสูง
❌ เกียร์ทดรอบร้อน
❌ ระบบสั่นสะเทือน
❌ อายุการใช้งานของเกียร์และมอเตอร์สั้นลง
เพราะ “รอบมอเตอร์”
คือจุดเริ่มต้นของการออกแบบระบบมอเตอร์เกียร์ทั้งหมด

เลือก 2P เมื่อ:
ต้องการรอบสูง
ใช้กับพัดลม
ใช้กับปั๊ม
งาน High Speed
เลือก 4P เมื่อ:
ใช้งานทั่วไป
Conveyor มาตรฐาน
ระบบส่งกำลังทั่วไป
เลือก 6P เมื่อ:
ต้องการ Torque สูงขึ้น
งาน Mixer
โหลดต่อเนื่อง
เลือก 8P เมื่อ:
งาน Heavy Duty
โหลดหนักมาก
ต้องการรอบต่ำและแรงบิดสูง

Pole (P) ของมอเตอร์ ไม่ได้เป็นแค่ตัวเลขบน Nameplate แต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อ:
ความเร็วรอบ
Torque
Gear Ratio
อายุการใช้งานของเกียร์ทดรอบ
ประสิทธิภาพของเครื่องจักร
การเลือกจำนวน Pole ที่เหมาะสม จะช่วย:
✔ ลด Downtime
✔ เพิ่มประสิทธิภาพเครื่องจักร
✔ ลดความร้อนสะสม
✔ ช่วยให้เกียร์และมอเตอร์อายุยาวขึ้น
โดยเฉพาะในงานอุตสาหกรรมที่ใช้มอเตอร์เกียร์และเกียร์ทดรอบอย่างต่อเนื่อง การเลือก Pole ที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น จะช่วยลดต้นทุนระยะยาวได้อย่างชัดเจน
Pole คือจำนวนขั้วแม่เหล็กภายในมอเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งเป็นตัวกำหนดความเร็วรอบของมอเตอร์ โดย Pole น้อยจะให้รอบสูง ส่วน Pole มากจะให้ Torque สูงขึ้นและรอบต่ำลง
มอเตอร์ 2P มีรอบสูงประมาณ 2900 rpm เหมาะกับงานความเร็วสูง ส่วนมอเตอร์ 4P มีรอบประมาณ 1450 rpm และเป็นมาตรฐานที่นิยมใช้กับงาน Conveyor และเครื่องจักรอุตสาหกรรมทั่วไป
มอเตอร์ 6P และ 8P เหมาะกับงานโหลดหนัก งานรอบต่ำ และงานที่ต้องการ Torque สูง เช่น Mixer, เครื่องกวน, Conveyor โหลดหนัก และระบบส่งกำลัง Heavy Duty
มีผลโดยตรง เพราะจำนวน Pole จะกำหนดรอบมอเตอร์ต้นทาง ซึ่งส่งผลต่อการเลือก Gear Ratio และภาระการทำงานของเกียร์ทดรอบ
อาจทำให้:
รอบไม่ตรงกับงาน
Torque ไม่พอ
เกียร์ร้อน
มอเตอร์กินกระแสสูง
อายุการใช้งานของเกียร์สั้นลง
บริษัท เพอร์เฟ็คท์ เพาเวอร์ไลน์ จำกัด ตัวแทนจำหน่าย Bonfiglioli เจ้าแรกในไทย ตั้งแต่ปี 1998
✔ จำหน่ายมอเตอร์เกียร์อุตสาหกรรม
✔ จำหน่ายเกียร์ทดรอบ Bonfiglioli
✔ วิเคราะห์ Torque / Gear Ratio / Service Factor
✔ บริการติดตั้ง ซ่อม และ Spare Part
🌐 เว็บไซต์: www.ppl1980.com
📱 Line: @ppl1980
📞 โทร: 063-272-3333
📧 Email: [email protected]
ทีมวิศวกรของเราพร้อมให้คำปรึกษาฟรี
ทั้งงานขายราคา ซ่อม และติดตั้งเกียร์ Bonfiglioli ทั่วประเทศ